Cột Thu Lôi Là Gì? Khái Niệm, Công Dụng Và Cách Làm

Theo dõi trên

Dù có ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống hiện nay, thế nhưng nhiều người vẫn không định nghĩa được rõ ràng cột thu lôi là gì. Thiết bị này có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cho các công trình và con người khi gặp phải thiên tai, sấm sét. Trong bài viết này, Batdongsanonline.vn sẽ gửi đến cho bạn đọc thông tin chi tiết về khái niệm, cấu tạo, vai trò và cách làm cột thu lôi chi tiết nhất. Hãy cùng theo dõi!

Khái niệm cột thu lôi là gì?

Cột thu lôi hay cột chống sét là thiết bị được sử dụng để bảo vệ các toà nhà cao tầng khỏi bị sét đánh khi xảy ra mưa lớn, thiên tai. Vật dụng này được làm từ kim loại cao cấp với khả năng dẫn điện tuyệt vời. Vị trí đặt tại tầng cao nhất của toà nhà và được kết nối với hệ thống dẫn điện thông qua điện cực để chuyển hướng tia sét xuống mặt đất.

Cột thu lôi được sáng chế lần đầu tiên vào năm 1752 bởi nhà khoa học Benjamin Franklin. Ông đã tìm ra được mối liên hệ giữa sét và dòng điện sau nhiều lần quan sát hiện tượng giông sét. Ở thời điểm này, cột thu lôi chỉ là một thanh kim loại nhọn đặt trên đỉnh của công trình. Sau khi bị sét đánh vào, kim thu sét được dẫn xuống đất thông qua vật liệu dẫn điện.

Cột thu lôi là vật dụng dùng để bảo vệ nhà khỏi các tia sét
Cột thu lôi là vật dụng dùng để bảo vệ nhà khỏi các tia sét

Cấu tạo của cột thu lôi

Khái niệm cột thu lôi là gì khá đơn giản và đã trở nên phổ biến hơn trong cuộc sống hiện đại ngày nay, nhất là khi các tòa chung cư cao tầng mọc lên nhiều hơn. Về cấu tạo, cột thu lôi sẽ bao gồm những thành phần sau:

Đầu kim thu lôi (kim chống sét)

Có nhiều hình dạng khác nhau, tuy nhiên phần đỉnh phải được làm nhọn hướng lên trên để làm điểm thu hút và tăng khả năng hút dòng điện tích từ sét đánh vào. Chất liệu sử dụng là kim loại nặng để điện tích dễ dàng truyền qua.

Dây thoát/dây dẫn

Là vật dụng có chức năng dẫn dòng điện tích từ đầu cột thu lôi xuống hệ thống tiếp địa đã được kết nối. Chất liệu sử dụng có thể là đồng, nhôm hoặc thép mạ kẽm; trong đó đồng là chất liệu tốt nhất bởi ưu điểm khó bị ăn mòn và dẫn điện tốt. Loại phổ biến nhất được lắp đặt cho các tòa nhà, chung cư là cáp điện đồng xoắn với tiết diện mặt cắt tối thiểu 50mm2.

Hệ thống tiếp đất

Cấu tạo đơn giản của cột thu lôi
Cấu tạo đơn giản của cột thu lôi


Bao gồm nhiều bộ phận kim loại dẫn điện được thiết kế liên kết với nhau, sau đó chôn ngầm dưới mặt đất. Vai trò của hệ thống này là cung cấp đường dẫn an toàn để thu nhận và phân tán dòng điện từ cột thu lôi xuống lòng đất. Một hệ thống tiếp đất cơ bản sẽ bao gồm những bộ phận sau:

  • Điện cực tiếp đất: Có thể sử dụng các cọc, thanh, lưới, ống được đặt trong đất nhằm tạo ra các điểm tiếp xúc với môi trường đất.
  • Dây kết nối: Các dây này được sử dụng để kết nối các điện cực với nhau và tạo thành một mạng lưới tiếp địa liên kết.
  • Bộ phận kết nối: Bao gồm các phụ kiện như: Mối hàn kim loại, kẹp, ốc siết… Để kết nối và gắn chặt các điện cực cũng như dây liên kết với nhau.
  • Hộp liên kết và đo kiểm tra điện trở: Rất cần thiết với vai trò là tạo nên điểm tập trung để kết nối và kiểm tra điện trở của hệ thống tiếp đất.
  • Hợp chất giảm điện trở đất: Dùng để cải thiện hiệu suất tiếp đất bằng cách giảm điện trở đất. Hợp chất này có thể là hợp chất chất chống đông đất hoặc các hợp chất hoá học khác.

Vai trò của cột thu lôi trong cuộc sống

Trước đây cột thu lôi không được sử dụng nhiều do đa phần tại Việt Nam đều xây dựng nhà thấp tầng. Tuy nhiên khi xã hội ngày càng phát triển, quỹ đất bị thu hẹp thì những toà chung cư cao tầng mọc lên nhiều hơn để giải quyết nhu cầu thiếu hụt nhà ở.

Ngoài ra dưới sự tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng trở nên khắc nghiệt và cực đoan. Ngoài bão lũ, thiên tai thì sét đánh là một trong những hiện tượng thời tiết gây nguy hại nhất cho con người và tài sản. Mỗi năm nước ta phải hứng chịu khoảng 2 triệu tia sét đánh xuống trên khắp các tỉnh thành gây thiệt hại rất lớn.

Cột thu lôi giúp bảo vệ an toàn cho các toà nhà cao tầng
Cột thu lôi giúp bảo vệ an toàn cho các toà nhà cao tầng


Sử dụng cột thu lôi cho các khu chung cư, toà nhà cao tầng là việc làm cần thiết để giảm thiểu tối đa thiệt hại mà sét đánh gây nên. Cột thu lôi giúp hấp thụ các tia sét lớn, sau đó truyền xuống mặt đất và tiêu tan; nhờ vậy giúp cho các công trình không bị sét đánh vào, bảo vệ an toàn cho cả người và công trình xây dựng.

Nguyên lý hoạt động của cột thu lôi là gì?

Hiểu được cách hoạt động của cột thu lôi thì mới có thể tự làm cột thu lôi ngay tại nhà. Dưới đây là nguyên lý hoạt động cơ bản của vật dụng này để bạn đọc tham khảo:

Các đầu kim thu lôi được gắn trên cột có hình đầu nhọn để tăng khả năng thu sét. Dưới tác động của lực hút từ trường điện, các điện tích dễ dàng bị hút vào và tạo thành các tia tiên đạo hướng lên nhanh chóng.

Tia sét hấp thụ được được dẫn truyền xuống dưới mặt đất; nơi chứa điện tích dương sẽ trung hoà với dòng điện âm ở cột thu lôi truyền tải xuống. Từ đó giúp tiêu hao nguồn năng lượng sinh ra từ các tia sét.

Hướng dẫn cách làm cột thu lôi ngay tại nhà

Làm cột thu lôi tại nhà không quá khó, tuy nhiên bạn cần phải có kiến thức đầy đủ thì mới đảm bảo thiết bị thành phẩm đúng tiêu chuẩn và an toàn khi sử dụng. Dưới đây là hướng dẫn cách làm đơn giản ngay tại nhà:

Bước 1: chuẩn bị vật liệu

  • Kim thu sét chủ động lắp đặt cho nhà dân dụng (Bán kính < 60m).
  • Dây thoát sét.
  • Cột chống sét.
  • Tủ kiểm tra tiếp địa.
  • Cọc tiếp địa.
  • Mối hàn hóa nhiệt.
  • Vật tư phụ lắp đặt hoàn thiện.
Vật dụng cần chuẩn bị khi làm cột thu lôi tại nhà
Vật dụng cần chuẩn bị khi làm cột thu lôi tại nhà

Bước 2: Các bước lắp đặt chuẩn

Đi dây chống sét chưa có kim chống sét

Dây chống sét được kéo từ mái nhà xuống gần nơi làm tiếp địa. Ở vị trí lắp tiến hành dựng kim thu sét trên mái, ở vị trí dây thoát sét tới hệ tiếp địa phải đặt cách mặt đất 1m, đầu dây đấu vào tủ tiếp địa.

Làm tiếp địa

Việc đào rãnh địa phải được thực hiện dựa trên địa hình của khu đất, có thể đào theo hình bàn cờ hoặc đào thẳng 1 hàng và đảm bảo khoảng cách 2 – 3m giữa các cọc. Rãnh tiếp địa phải có độ sâu từ 50cm so với mặt hoàn thiện, bề rộng 50cm để đóng cọc, hàn đấu nối tiếp địa.

  • Đóng cọc tiếp địa: Sử dụng búa tạ hoặc máy đóng để đóng cọc xuống đất. Trường hợp nền đất quá rắn và khô hãy ưu tiên dùng máy xúc ấn cọc để tránh việc cọc tiếp địa bị cong hoặc gãy. Khi đóng cọc cần căn chỉnh để vừa hết phần dây tiếp địa, nên đóng từ 5 – 6 cọc.
  • Đấu nối tiếp địa: Để kết nối dây tiếp địa với các đầu cọc tiếp địa cần sử dụng kẹp tiếp địa bằng đồng hoặc phương pháp hàn hóa nhiệt. Đầu dây còn lại của hệ tiếp địa đấu với tủ tiếp địa cách mặt đất khoảng 1m.
  • Đo đạc điện trở tiếp địa: Khi đã hoàn tất nối hệ thống tiếp địa với dây thoát sét tại tủ tiếp địa, cần phải đo đạc điện trở nối đất cho hệ thống này.

Lắp kim chống sét

Đây là bước quan trọng nhất quyết định cột thu lôi bạn tự lắp đặt tại nhà có hoạt động tốt hay không. Các bước thực hiện như sau:

  • Lắp khớp cách điện vào vị trí đầu cột chống sét, sau đó xoáy kim thu sét vào khớp cách điện.
  • Đấu nối dây thoát sét với kim thu sét và dựng cột.
  • Đo đạc và kiểm tra lại tiếp địa sau khi dựng cột thu lôi để đảm bảo an toàn.

Lưu ý cần nhớ khi làm cột thu lôi

Tự lắp đặt cột thu lôi cần tham khảo ý kiến của những người có chuyên môn
Tự lắp đặt cột thu lôi cần tham khảo ý kiến của những người có chuyên môn


Từ những thông tin trên có thể thấy khái niệm cột thu lôi là gì rất dễ hiểu, nguyên lý hoạt động đơn giản nhưng lại mang đến lợi ích lớn cho mọi người. Tuy nhiên việc tự làm cột thu lôi tại nhà thì không hề đơn giản, để đảm bảo an toàn cho bản thân hãy lưu ý những vấn đề sau:

  • Trước khi lắp đặt cột thu lôi phải xác định trước vị trí của công trình, đo đạc chiều cao, tính toán phạm vi bán kính đảm bảo hệ thống hoạt động một cách tốt nhất. Từ đó mới có thể lựa chọn chiều cao và vị trí lắp đặt phù hợp.
  • Về kết cấu công trình: Đây là yếu tố quan trọng nhất khi làm cột thu lôi, vì thế nếu không có chuyên môn và kinh nghiệm cần phải tham khảo thêm ý kiến từ các chuyên gia.
  • Chọn dây dẫn chống sét phù hợp: Đây là bộ phận rất quan trọng đảm bảo an toàn cho hệ thống chống tia sét trong quá trình sử dụng. Nên ưu tiên sử dụng những loại dây dẫn chống sét có tiết diện lớn (trên 50mm2), bên trong là dây đồng được bện kỹ càng để tăng khả năng dẫn điện.

Cột thu lôi là gì và cách làm tại nhà như thế nào đã được chia sẻ chi tiết qua bài viết trên đây. Quý khách hàng có nhu cầu xây nhà cao tầng hãy tham khảo ngay, từ đó lựa chọn được cho mình cách chọn cột thu lôi sao cho phù hợp và đảm bảo an toàn cho mình và gia đình.

* Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo tại thời điểm chia sẻ, không phải ý kiến chuyên gia. Mặc dù chúng tôi đã cố gắng đảm bảo rằng thông tin trong bài viết này là chính xác và đáng tin cậy khi được đăng tải, nhưng chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng không nên dựa vào thông tin trong bài viết này để đưa ra quyết định về tài chính, đầu tư, bất động sản hoặc vấn đề pháp lý. Chúng tôi không chịu trách nhiệm cho bất kỳ quyết định nào dựa trên thông tin trong bài viết này.

Chia sẻ bài viết: